Matn xususiyatlarini o'qitish
O'quvchilarga matnning tuzilishi, sarlavhasi, muallif fikri, asosiy g'oyasi, qismlari, rasm, jadval, kalit so'zlar, xulosa va izohlarni anglashni o'rgatish metodikasi.
Maqsad
O'quvchini matn tuzilishini ko'ra olishga, sarlavha va asosiy g'oyani bog'lashga, kalit so'zlarni ajratishga, voqea rivojini tushunishga va matnni yaxlit mazmun sifatida anglashga o'rgatish.
Nazariy izoh
O'quvchi matn xususiyatlarini bilsa, u matnni yaxshiroq tushunadi. Sarlavha matn mavzusini taxmin qilishga yordam beradi, rasm matn mazmunini ochadi, jadval ma'lumotni tartibli ko'rsatadi, kalit so'zlar esa asosiy mazmunni anglashga yordam beradi.
Turkumlash
Matnning asosiy xususiyatlari
Sarlavha
Mavzuni bildiradi
Kirish qismi
Matn boshlanishi
Asosiy qism
Voqea rivojlanadi
Yakuniy qism
Xulosa va natija
Qahramonlar
Kim ishtirok etadi
Joy va vaqt
Qayerda, qachon
Asosiy g'oya
Matn nimani o'rgatadi
Rasm va izohlar
Vizual yordam
Jadval/diagramma
Ma'lumot tartibli
Kalit so'zlar
Muhim so'zlar
Muallif fikri
Yozuvchi niyati
Amaliy metod
"Matnni qismlarga ajrat" metodi
1
O'qituvchi matnni beradi
2
O'quvchilar sarlavhani o'qiydi va taxmin qiladi
3
Matn kirish, asosiy va yakuniy qismlarga ajratiladi
4
Har bir qismga savol tuziladi
5
Kalit so'zlar belgilanadi
6
Matnning asosiy g'oyasi yoziladi
1
O'qituvchi matnni beradi
2
O'quvchilar sarlavhani o'qiydi va taxmin qiladi
3
Matn kirish, asosiy va yakuniy qismlarga ajratiladi
4
Har bir qismga savol tuziladi
5
Kalit so'zlar belgilanadi
6
Matnning asosiy g'oyasi yoziladi
Amaliy namuna
Boshlang'ich sinfga mos namuna — "Kichik ixtirochi"
| Matn xususiyati | O'quvchi javobi |
|---|---|
| Sarlavha | Kichik ixtirochi |
| Qahramon | Sardor |
| Muammo | Tegirmon avval ishlamadi |
| Harakat | Qanotlarini qayta o'lchadi |
| Natija | Tegirmon aylana boshladi |
| Asosiy g'oya | Sabr va mehnat bilan natijaga erishiladi |
Kutiladigan natija
O'quvchi matn tuzilishini ko'ra oladi, sarlavha va asosiy g'oyani bog'laydi, kalit so'zlarni ajratadi, voqea rivojini tushunadi va matnni yaxlit mazmun sifatida anglaydi.
