Sinfda matnlarni tanlash
Boshlang'ich sinfda o'qish savodxonligini rivojlantirish avvalo to'g'ri matn tanlashdan boshlanadi. Matn o'quvchining yoshiga, lug'at boyligiga, hayotiy tajribasiga va o'qish darajasiga mos bo'lishi kerak.
MAQSAD
O'qituvchiga sinf darajasiga mos matn tanlash, matnni metodik tahlil qilish va o'qish savodxonligini rivojlantirishga xizmat qiladigan savollar hamda topshiriqlar ishlab chiqish ko'nikmasini shakllantirish.
NAZARIY IZOH
Yaxshi tanlangan matn o'quvchini o'qishga qiziqtiradi, uni fikrlashga undaydi, savol berishga, xulosa chiqarishga va o'z munosabatini bildirishga imkon yaratadi.
Aksincha, juda sodda matn o'quvchini rivojlantirmaydi, haddan tashqari murakkab matn esa uni charchatadi va o'qishga bo'lgan qiziqishini susaytiradi.
Sinf darajasi
Yoshga moslik
Matn hajmi
Qisqa yoki uzun
So'zlar murakkabligi
Tushunarliligi
Mavzuning yaqinligi
Bolaga tanishligi
Bilish qiymati
Nima o'rgatadi
Savol tuzish imkoniyati
PIRLS savollari
Matn xarakteri
Badiiy / axborot
Rasm va jadval
Qo'shimcha boyitilgan
Bu matn qaysi sinf o'quvchisiga mos?
Matnda o'quvchi tushunmaydigan so'zlar ko'p emasmi?
Matn asosida xulosa chiqarish mumkinmi?
Matnda qahramon, voqea, axborot yoki muammo bormi?
O'quvchi bu matn orqali qanday ko'nikmani rivojlantiradi?
Matn asosida PIRLS tipidagi savollar tuzish mumkinmi?
| Mezon | Tahlil savoli | O'qituvchi izohi (namuna) |
|---|---|---|
| Yoshga moslik | Matn qaysi sinfga mos? | 2-sinf |
| Matn turi | Badiiy yoki axborot matnimi? | Badiiy matn |
| Asosiy g'oya | Matn nimani o'rgatadi? | Mehribonlik |
| Yangi so'zlar | Qaysi so'zlar tushuntiriladi? | G'amxo'r, ehtiyotkor |
| Savol imkoniyati | Qanday savollar tuziladi? | Aniq, xulosa, baholash |
| Baholash | Qaysi mezon bilan baholanadi? | 0–3 ballik rubrika |
Matn: "Kichik qushcha"
Savollar:
- 1.Bola nimani ko'rib qoldi?
- 2.Qushcha qanday holatda edi?
- 3.Bola unga qanday yordam berdi?
- 4.Bolaning harakati uning qanday bola ekanini ko'rsatadi?
- 5.Siz ham shunday vaziyatda nima qilardingiz?
Kutiladigan natija
O'qituvchi sinf darajasiga mos matn tanlaydi, matnni metodik tahlil qiladi va o'qish savodxonligini rivojlantirishga xizmat qiladigan savollar hamda topshiriqlar ishlab chiqadi.
O'quvchilar esa o'z yoshiga mos, qiziqarli va tushunarli matnlar orqali o'qishga faol jalb etiladi.