5 Nazariya โ€ข 5-bo'lim

Ravon o'qish

Ravon o'qish tushunchasi, uning uch asosiy tarkibiy qismi โ€” aniqlik, tezlik, ifodalilik โ€” va rivojlantirish usullari yoritiladi.

SAHIFANING MAQSADI

Ushbu sahifaning maqsadi ravon o'qish tushunchasini izohlash, uning o'qish savodxonligi bilan bog'liqligini ko'rsatish va boshlang'ich sinf o'quvchilarida ravon o'qishni rivojlantirish usullarini yoritishdan iborat.

RAVON O'QISH NIMA?

Ravon o'qish โ€” bu matnni to'g'ri, me'yorida, ifodali va tushungan holda o'qish qobiliyatidir. Ravon o'qish faqat tez o'qish degani emas. Agar o'quvchi juda tez o'qisa-yu, mazmunni tushunmasa, bu haqiqiy ravon o'qish hisoblanmaydi. Ravon o'qish matnni tushunishga bevosita ta'sir qiladi. Shuning uchun boshlang'ich sinfda ravon o'qishni rivojlantirish o'qish savodxonligining muhim sharti hisoblanadi.

RAVON O'QISH UCH ASOSIY TARKIBIY QISMDAN IBORAT
1

ANIQLIK

So'zlarni xatosiz o'qish.

2

TEZLIK

Yoshiga mos sur'atda o'qish.

3

IFODALILIK

Tinish belgilari, ohang va mazmunga mos o'qish.

RAVON O'QISHNI RIVOJLANTIRISH USULLARI

  • takroriy o'qish
  • juftlikda o'qish
  • o'qituvchi ortidan o'qish
  • audio bilan birga o'qish
  • rollarga bo'lib o'qish
  • ifodali o'qish musobaqasi
  • o'z ovozini yozib eshitish
  • qisqa matnni vaqt bilan o'qish

BO'LAJAK O'QITUVCHI UCHUN METODIK AHAMIYATI

Bo'lajak o'qituvchi ravon o'qishni baholashda faqat tezlikka e'tibor bermasligi kerak. U o'quvchining so'zlarni to'g'ri o'qishini, ohangni saqlaganini, tinish belgilariga rioya qilishi va o'qiganini tushunishini birgalikda kuzatishi lozim.

Metodik jihatdan bu sahifa talabalarga quyidagilarni o'rgatadi:

  • ravon o'qish mezonlarini aniqlash
  • o'quvchining o'qishdagi xatolarini tahlil qilish
  • ravon o'qishga oid mashqlar tanlash
  • o'qish tezligi va tushunish o'rtasidagi muvozanatni saqlash
  • individual yondashuvni qo'llash
AMALIY MISOLLAR

MASHQ 1. TAKRORIY O'QISH

O'quvchi 5โ€“6 gapdan iborat matnni birinchi marta o'qiydi. O'qituvchi xatolarni belgilaydi. Keyin o'quvchi shu matnni ikkinchi va uchinchi marta o'qiydi. Har safar o'qish aniqligi va ifodaliligi yaxshilanadi.

MASHQ 2. AUDIO BILAN O'QISH

O'quvchi avval matn audiosini tinglaydi. So'ng audio bilan birga o'qiydi. Keyin mustaqil o'qib, o'z ovozini yozadi va solishtiradi.

MASHQ 3. ROLLARGA BO'LIB O'QISH

Dialogli matn tanlanadi. O'quvchilar qahramonlarga bo'linib o'qiydi. Bu usul ifodali o'qish va matn mazmunini tushunishga yordam beradi.

SAVOL-TOPSHIRIQLAR
1

Ravon o'qishning uch asosiy tarkibiy qismini ayting.

2

Tez o'qish va ravon o'qish o'rtasida qanday farq bor?

3

2-sinf o'quvchilari uchun ravon o'qishni rivojlantiruvchi 3 ta mashq tuzing.

4

O'quvchi matnni tez o'qiydi, lekin tushunmaydi. Siz qanday metodik yordam berasiz?

5

Audio bilan o'qish mashg'ulotining tartibini yozing.

Kutiladigan natija

Foydalanuvchi ravon o'qishning mazmunini to'g'ri tushunadi
U ravon o'qishni tez o'qish bilan aralashtirmaydi
Boshlang'ich sinf o'quvchilariga to'g'ri o'qishni rivojlantirish usullarini qo'llay oladi
O'quvchilarni ifodali va mazmunli o'qishga yo'naltira oladi
O'qish savodxonligini oshirishga xizmat qiladigan metodlarni amaliyotda qo'llaydi
O'quvchilarning o'qish tezligi, aniqligi va tushunish darajasi bosqichma-bosqich rivojlanadi