PIRLS dasturida o'qish savodxonligi
PIRLS xalqaro tadqiqoti orqali o'qish savodxonligini baholash yondashuvlari, matn turlari va savol darajalari yoritiladi.
A. PIRLS NIMA?
PIRLS — boshlang'ich sinf o'quvchilarining o'qish savodxonligini xalqaro miqyosda baholashga qaratilgan tadqiqotdir. Unda asosan 4-sinf o'quvchilarining matnni o'qish, tushunish, talqin qilish va baholash ko'nikmalari o'rganiladi.
B. PIRLSda O'QISH SAVODXONLIGI
PIRLS dasturida o'qish savodxonligi o'quvchining o'qilganidan ma'no chiqarishi, o'qilgan axborotdan foydalanishi, matn mazmuni ustida fikr yuritishi va o'z fikrini asoslay olishi bilan belgilanadi.
C. ASOSIY G'OYA
Bu yondashuv boshlang'ich ta'limda o'qish darslarini faqat ifodali o'qish yoki qayta hikoya qilish bilan cheklamasdan, tahliliy va ijodiy fikrlash bilan bog'liq holda tashkil etish zarurligini ko'rsatadi.
Adabiy tajriba orttirish
Badiiy matnlar, hikoya, ertak va voqeali matnlar orqali o'quvchining obraz, voqea, qahramon va g'oyani anglash ko'nikmasi rivojlanadi.
Axborot olish va undan foydalanish
Ilmiy-ommabop, tushuntiruvchi va ma'lumot beruvchi matnlar orqali faktlarni topish, solishtirish, umumlashtirish va axborotdan foydalanish ko'nikmasi shakllanadi.
Matndan aniq axborotni topish
Bevosita xulosa chiqarish
G'oya va axborotni talqin qilish
Matn mazmuni, tili va tuzilishini baholash
BO'LAJAK O'QITUVCHI UCHUN METODIK AHAMIYATI
PIRLS yondashuvi bo'lajak o'qituvchiga matn bilan ishlashni tizimli tashkil etishni o'rgatadi. Talaba matn tanlash, savol tuzish, javobni baholash va o'quvchi fikrini rivojlantirishda PIRLS mezonlaridan foydalanishni o'rganadi.
SHAKLLANADIGAN METODIK KO'NIKMALAR
- badiiy va axborot matnlarini farqlash
- matn maqsadiga mos savollar tuzish
- o'quvchi javobini dalil asosida baholash
- ochiq javobli savollar bilan ishlash
- xulosa chiqarish ko'nikmasini rivojlantirish
- baholash mezonlari asosida rivojlanishni kuzatish
Bolalar qayerga gul ko'chatlari ekishdi?
Diloromning ko'chatni ehtiyotlab sug'orishi uning qanday bola ekanini ko'rsatadi?
Matndagi bahor fasli qanday belgilar orqali tasvirlangan?
Siz bolalarning bu ishini foydali deb hisoblaysizmi? Fikringizni matndan dalil bilan asoslang.
PIRLS dasturida o'qish savodxonligi qanday ko'nikmalar orqali baholanadi?
Badiiy matn va axborot matni uchun savollar qanday farqlanishi mumkin?
Quyidagi savol qaysi darajaga mansub: "Kim bunday qaror qildi?"
Kichik bir matn tanlang va unga PIRLSga mos 4 xil savol tuzing.
0–2 ballik baholash mezoni ishlab chiqing.
Foydalanuvchi PIRLS dasturida o'qish savodxonligi qanday baholanishini tushunadi, matn asosida turli darajadagi savollar tuzishni o'rganadi, o'quvchi javobini dalil va mezon asosida baholash ko'nikmasiga ega bo'ladi.