Qishloq chetida eski shamol tegirmoni bor edi. Uning qanotlari shamol esganda sekin aylanar, bolalar esa uni oddiy eski qurilma deb o‘ylashardi.
Bir kuni tabiiy fan darsida o‘qituvchi bolalarni shu tegirmon yoniga olib bordi.
— Qaranglar, shamol ko‘zga ko‘rinmaydi. Lekin u harakat qiladi va kuchga ega, — dedi o‘qituvchi.
U tegirmon qanotlari qanday aylanishini tushuntirdi. Qanotlar shamol ta’sirida aylanadi, aylanish esa ichkaridagi mexanizmni harakatga keltiradi. Ilgari odamlar bunday tegirmonlarda donni un qilganlar. Hozir esa ayrim joylarda shamoldan elektr energiyasi olishda foydalaniladi.
Azamat tegirmonga qarab:
— Demak, tabiatdagi kuchlardan zarar yetkazmasdan ham foydalanish mumkin ekan-da? — dedi.
— To‘g‘ri, — dedi o‘qituvchi. — Faqat inson tabiatni tushunishi va unga ehtiyotkor munosabatda bo‘lishi kerak.
Bolalar qaytayotganda eski tegirmonga endi boshqacha qarashdi. Ular uchun bu qurilma o‘tmishdan qolgan oddiy buyum emas, balki aql, mehnat va tabiat sirlarini o‘rgatuvchi maktabga aylandi.