Ravon o'qishni rivojlantirish
Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilariga o'quvchilarda to'g'ri, me'yorida, ifodali va tushungan holda o'qish ko'nikmasini rivojlantirish metodikasini o'rgatish.
MAQSAD
Ushbu sahifaning maqsadi bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilariga o'quvchilarda to'g'ri, me'yorida, ifodali va tushungan holda o'qish ko'nikmasini rivojlantirish metodikasini o'rgatishdan iborat.
NAZARIY IZOH
Ravon o'qish — o'qish savodxonligining muhim tarkibiy qismi. O'quvchi matnni to'g'ri va ifodali o'qiy olmasa, uning mazmunini chuqur anglashda qiyinchilik tug'iladi. Biroq ravon o'qishni faqat tezlik bilan baholash noto'g'ri.
Ravon o'qish aniqlik, tezlik, ifodalilik va tushunishni birlashtiradi.
Ravon o'qish mashg'uloti
Ravonlik ko'rsatkichlari
Aniqlik
So'zlarni xatosiz o'qish
Tezlik
Yoshiga mos sur'at
Ifodalilik
Mazmuniga mos ohang
Tushunish
O'qilganni anglab yetish
Tinish belgilari
Vergul, nuqta, undov
Takroriy o'qish
O'quvchi bir matnni bir necha marta o'qiydi. Har safar aniqlik, ifodalilik va tushunish yaxshilanadi.
Juftlikda o'qish
Kuchliroq o'quvchi sustroq o'quvchi bilan birga o'qiydi. Bu hamkorlikni kuchaytiradi.
Echo reading
O'qituvchi bir gapni ifodali o'qiydi, o'quvchilar takrorlaydi. Ohang va intonatsiya o'rganiladi.
Audio bilan o'qish
O'quvchi matn audiosini tinglaydi, so'ng unga qo'shilib o'qiydi. Quloq va til birga ishlaydi.
Rollarga bo'lib o'qish
Dialogli matnlar qahramonlarga bo'linib o'qiladi. Ifodalilik va irodalilik rivojlanadi.
O'z ovozini yozib tahlil qilish
O'quvchi o'z o'qishini yozib oladi va qayta eshitib, xatolarini aniqlaydi.
Darsda qo'llash tartibi
- 1 O'quvchilarga qisqa matn beriladi
- 2 O'qituvchi matnni namunali o'qib beradi
- 3 O'quvchilar matnni ichida o'qiydi
- 4 Keyin navbat bilan ovoz chiqarib o'qiydi
- 5 Xatolar muloyim tuzatiladi
- 6 Matn qayta o'qiladi
- 7 O'qishdan keyin mazmuniy savollar beriladi
- 8 Natija ravonlik mezoni asosida baholanadi
Talabalar uchun mashq
- 1 2-sinf uchun 80–100 so'zli matn tanlang
- 2 Ravon o'qish mashg'uloti rejasini tuzing
- 3 Matnni o'qishdan oldin talaffuzi qiyin so'zlarni ajrating
- 4 Echo reading usulini qo'llash tartibini yozing
- 5 Ravon o'qishni baholash uchun 4 mezon belgilang
- 6 O'quvchiga beriladigan rag'batlantiruvchi izoh yozing
O'qituvchi uchun tavsiya
Ravon o'qishda o'quvchini boshqalar oldida keskin tanqid qilmang. Xatoni to'g'rilash jarayoni bolaning o'qishga bo'lgan ishonchini sindirmasligi kerak.
Har bir kichik yutuqni ko'rsatish foydali: "Bugun kechagidan ancha ravon o'qiding", "Tinish belgilariga yaxshi e'tibor berding" kabi izohlar o'quvchini ruhlantiradi va yangi sa'y-harakatga chorlaydi.
Mashq: "Uch marta o'qi"
-
1
Birinchi o'qish — so'zlarni to'g'ri o'qishga e'tibor beriladi
-
2
Ikkinchi o'qish — tinish belgilariga rioya qilinadi
-
3
Uchinchi o'qish — ifodali va mazmunli o'qishga harakat qilinadi
Baholash mezoni:
- So'zlarni to'g'ri o'qidi
- Tinish belgilariga rioya qildi
- Ovoz ohangi matnga mos bo'ldi
- O'qiganini tushuntirib berdi
Kutiladigan natija
- Ravon o'qishni rivojlantirish metodlarini biladi
- O'quvchilarning o'qish aniqligi, ifodaliligi va tushunishini kuzata oladi
- Ravon o'qish mashg'ulotlarini rejalashtiradi va o'tkazadi
Dissertatsiyadagi ilmiy ahamiyati
Mazkur sahifa dissertatsiyada bo'lajak o'qituvchilarning ravon o'qish metodikasiga oid amaliy tayyorgarligini ko'rsatuvchi vosita sifatida asoslanadi. Ravon o'qishni rivojlantirish metodlari talabalarda o'quvchi o'qishini kuzatish, tuzatish va rag'batlantirish ko'nikmalarini shakllantiradi.