Theory
Metakognitiv strategiyalar
Sahifaning maqsadi
Metakognitiv strategiyalarni o'qish savodxonligini rivojlantirish vositasi sifatida izohlash, o'quvchini o'z o'qish jarayonini anglash, nazorat qilish va baholashga o'rgatish yo'llarini ko'rsatish.
Metakognitsiya — bu o'quvchining o'z fikrlash jarayonini anglay olishi, qanday o'qiyotganini, nimani tushunganini va nimada qiynalayotganini bilishidir.
Metakognitiv strategiyalar uch bosqichda qo'llanadi:
- O'qishdan oldin — sarlavha va kalit so'zlar asosida taxmin qilish;
- O'qish jarayonida — o'z tushunishini kuzatish, notanish so'zlarni aniqlash;
- O'qishdan keyin — o'qilganini umumlashtirish va baholash.
Metakognitiv strategiyalar o'quvchini mustaqil o'quvchiga aylantiradi: u tushunmagan joyini sezadi, savol beradi, qayta o'qiydi va o'z xulosasini shakllantiradi.
Amaliy misollar
"Bashorat qilaman" strategiyasi: o'quvchi sarlavha asosida voqeani taxmin qiladi, o'qigach taxminini tekshiradi.
"To'xtab o'yla" strategiyasi: har bir qismdan keyin "Men tushundim / tushunmadim / savolim bor" jadvalini to'ldiradi.
"To'xtab o'yla" strategiyasi: har bir qismdan keyin "Men tushundim / tushunmadim / savolim bor" jadvalini to'ldiradi.
Savol-topshiriqlar
• Metakognitsiya nima?
• "Men nimani tushundim?" savoli nima uchun muhim?
• Bitta matn tanlang va unga uch bosqichli (oldin, davomida, keyin) topshiriq tuzing.
• "Men nimani tushundim?" savoli nima uchun muhim?
• Bitta matn tanlang va unga uch bosqichli (oldin, davomida, keyin) topshiriq tuzing.
Kutiladigan natija
Foydalanuvchi metakognitiv strategiyalar mazmunini tushunadi va o'quvchida mustaqil o'qish, ongli tushunish va xulosa chiqarish ko'nikmalarini rivojlantiradi.