Lug'at ustida ishlash
Sahifaning maqsadi
Bo'lajak o'qituvchilarga o'quvchilarning so'z boyligini kengaytirish, yangi so'zlarni kontekstda tushuntirish va lug'at orqali matnni tushunishni chuqurlashtirish metodikasini o'rgatish.
Lug'at boyligi o'qish savodxonligining muhim omilidir. O'quvchi so'z ma'nosini tushunmasa, matn mazmunini ham to'liq anglay olmaydi. Shu sababli lug'at ustida ishlash o'qish darsining alohida emas, balki har bir matn bilan bog'liq zaruriy qismi bo'lishi kerak.
Yo'nalishlar: yangi so'zlarni tushuntirish, so'z ma'nosini kontekstdan aniqlash, sinonim va antonim topish, so'zdan gap tuzish, so'z xaritasi yaratish va kalit so'zlarni ajratish.
Amaliy metodlar: "So'z xaritasi" (ma'no, sinonim, antonim, rasm, gapda qo'llash), "Kontekstdan top", "Rasm va so'z", "Sinonimlar zanjiri" va "Yangi so'z bilan gap tuz". Bir darsda 5–7 ta asosiy so'z bilan chuqur ishlash ko'proq samara beradi. So'zni rasm, harakat, misol va o'quvchining shaxsiy tajribasi bilan bog'lab tushuntiring.
Amaliy misollar
So'z xaritasi namunasi — So'z: mehnatsevar; Ma'nosi: ishni yaxshi ko'radigan; Sinonimi: tirishqoq; Gapda: "Mehnatsevar bola har kuni kitob o'qiydi."
Savol-topshiriqlar
• Har bir so'z uchun izoh yozing; 3 tasiga sinonim, 3 tasiga antonim toping.
• 5 ta so'z bilan gap tuzing.
• Bitta so'z xaritasi ishlab chiqing.